Поиск

Авторизация



Опрос

Оцените мой сайт
 
Бас бет ЖУРНАЛИСТ ПИКИРИ

ЖУРНАЛИСТ ПИКИРИ

ҚУЛАҚТЫҢ ҚУРШЫН ҚАНДЫРАТУҒЫН ҚОСЫҚЛАРЫМЫЗ ҚАЙДА?

Мен ойлайман; республикамызда Д.Қайыповтың даўысын радио арқалы ямаса телевидениеден болсын оның қосығын еситкен ҳәр қандай адамның, майли ол жумыс ислеп отырған болсын, дарҳал жумысын қойып қосықты тыңлаўға асығады. Себеби, олар арқайын отырысып тыңламаса қулақларының қуршы қанбайды.

Қосықшының қосық атқарыў шеберлиги, қосыққа, қосық текстине болған ҳүрмет ҳәр бир атқарған қосықларынан сезилип турады.

Гәпти булай баслаўымның мәниси, Д.Қайыпов ямаса бизлердиң мәдениятымызды, искуствомызды жоқары көтерген ҳақыйқый талант ийелериниң жолы менен бүгинги күнги миллий эстрадамыздың даўамшылары есапланған қосықшыларымыздың қосық атқарыў шеберлиги бойынша бираз сөз етпекши едим.

Бир сапары ағам мақтаныш пенен әскерлик жылларын еслеп, әскерликте өткерген жаңа жыл кешесиндеги он жети миллет ўәкиллеринен ибарат бул әскерлик пайытында бәршеси жаңа-жылды ҳәр қайсысы өзлериниң миллий қосықларынан атқарыў лазым болған. Миллий қосықлардан дурыслы билмеген менен ағам сол пайыт радиодан еситип, өзинше ядлап жүрген И.Юсупов сөзине жазылған, «Интизар саған» қосығын айтып, жыйналғанлардың бәршесин лал қалдырғанлығын айтып берген еди. Бундағы басқа миллет ўәкиллериниң таңланыўы ағамның ҳаўазына болмаўы итимал, бирақ, түркий тиллес халықлардың бәршеси қосықтың мәнисин түсинип, қосыққа берген жоқары баҳасы болыўы мүмкин.

Мени ойландыратуғын нәрсе, ҳәзирги күнимизде мениң заманласларымды таңландырғандай усындай мәнили қосықлардың дурыслы жаратылмай атырғанлығы.

Еркин Қарақалпақстан газетасының өткен санларында санларында жарық көрген мақалалардың да мәнис мазмуны бүгинги миллий эстрадамыз ҳаққында сөз етилген еди. Бул газета мақалаларында ҳәзирги көпшилик эстрада қосықшыларымыздың дөретиўшилик ислери сынға алынып, атқарып атырған қосықларының музыкасы ҳәм мәниси қатты сынға алынған еди. Лекин, булардан тийисли жуўмақтың шықпай атырғанлықлары, бизиң бул мәселеге қайта оралыўымызға мәжбүрледи. Бүгинги эстрада қосық атқарыўшылығы бойынша жазылып атырған мақалалардың жазылыўынан кеми жоқ. Деген менен, буларда келтирилген кемшиликлерди сапластырыў жағдайы бойынша исленип атырған жумыслар көзге тасланбай атырғандай сеземиз.

Булай деўимиздиң мәниси, ҳәзирги пайытта телевидениемиз, радиомыз арқалы берилип атырған көпшилик қосықшыларымыздың қосықларын еситип, ҳеш қандайда бир мәнис шығара алмайсаң. Музыкасы менен қосық сөзиниң сәйкес келмеўи, ямаса көринислердиң жақсы шықпай атырғанлығы көплеп сезилмекте. Бул тек ғана бир адамның емес, бәлким, бирнеше еситиўшилерден де бул пикирди еситиўимизге болады.

Мәселен, бир сапары жөнелисли маршрутта кетип баратырған пайытта {Нөкис-ФМ} радиоканалы арқалы берилген гейбир қосықшылардың атқарыўшығы машинада отырған көпшилик адамларда қосықтың сөзи ҳәм музыкасы сын пикирлерди келтирип шығарды.

Қәнигелер қосық инсан өмирине пайда екенлигин айтып өтеди. Қосық арқалы инсанның сана сезимине жақсы тәсир етиўи, оларды жақсылыққа баслаўы, руўхый кейпиятына жақсы тәсир тийгизиўи қәнигелер тәрепинен анықланған. Ал, керисинше, тек ғана даўғур-дуңғырлыдан, биймәни сөзлерден ибарат, әсиресе, бүгинги күни шет ел эстрадасында кең орын алған қосықлар бизиң мәдениятымызға, минталитетимизге кери тәсир тийгизетуғынлығын билемиз. Жасыратуғы жоқ ҳәзирги пайытта эстрада қосықшыларымыздың арасында қосықтың мәнисине, музыкасына итибар берип, миллийлигимизден, минталитетимизден келип шыққан ҳалда атқарыўы қалып баратқан сыяқлы. Гейбир қосықшыларымыздың я дуўтарды, ямаса, қобызды биймәни музыкаларға араластырып шығарғаны менен ол миллийликке айланып қалмайды. Тек музыкасын миллий саз-әсбаплар менен шерткен менен мәниси жоқ еки аўыз сөзди он-жигирма қайталаған менен де ол қосық бола бермейди.

Әлбетте, бүгинги шығып атырған буныңдай сайыз қосықлардың жаратылып атырғанлығында айырым шайырларымыз бенен  композиторларымыз да айыплы. Және, тараў басшылары да қадағаламаўын себеп қылып көрсетсек болады.

Мәселен, баспасөзимизде қанша мақалалар изинен мақалалар жәрияланбақта. Деген менен, бул жәрияланған мақалалардағы кемшиликлерди сапластырыў бойынша исленежақ ислер бойынша Қарақалпақстан Республикасы Мәденият ҳәм Спорт ислери министрлигинен ямаса Композиторлар аўқамынан  бирде жуўап берилмеди.

Бир сапары телеэкран арқалы атақлы жазыўшымыз Тохир Малик өзиниң бүгинги күн эстрада қосықшылығы ҳаққында пикирин айтып`

- Бурынлары қосықты ҳаўазы барлар ғана айтатуғын еди, ал, ҳәзирде аўызы барлардың бәршеси атқарып кетти,- деген өзиниң сын пикирлерин билдирген еди. Расында да, қосық айтыўға қудай тәрепинен берилген бәлент лапызға, даўысқа ийе болмаса оны мәзи атқарыўдың кереги жоқ. Себеби, ҳәр бир атқарылған қосық еситкенлердиң кеўиллеринен орын ийелемесе, жүрек төрине жетип бармаса ондай қосықлар сәтли шықпайды, өмири узаққа созылмайды.

Бүгинги күни мақтаныш пенен тилге аламыз елимиз ғәрезсизликке ерискен соң мәдениятымыз, көркем-өнеримиз дүньяға белгили болды.    Ғәрезсизлигимиздиң шарапаты менен өз мәдениятымызды, көркем өнеримизди дүняның қәлеген жерине барып танытыў бахытына ийе болдық. Республикамыздың көплеген талантлы көркем-өнер ийелери дүнья жүзлик, халықаралық фестивалларға қатнасып, елимиз даңқын шығармақта.

Сонлықтан да, әсирлер бойы әўладтан-әўладқа өтип, жетип келген миллий көркем-өнеримизди қәстерлеп, оны бузбаған ҳалда келеси әўладқа да жеткерип бериў бәршемиздиң ўазыйпамыз. Ҳәм де бул әдиўли исте бәршемиз итибарсызлық қылмай дыққат бөлейик, Әзийзлер!

Интернет сайтымыз арқалы бүгинги күни эстрада қосықшылық өнеринде жүз берип атырған айырым кемшиликлерден тараўға тийисли шөлкем басшылары тийисли жуўмақ шығарыўына исенип қаламыз...

Мақалада көтерилген мәселелер бойынша пикир ҳәм усынысларыңызды электрон почтамызға ямаса МИЙМАНХАНАмызға кирип қалдырыўыңызды соранаман Әзийз жеке веб сайтымдағы пикирлеслерим !

Үлкен ҳүрмет пенен Автор

«Бүгин биз демократиялық процесслерди тереңлестириў, халықтың сиясий белсиндилигин арттырыў, пуқаралардың мәмлекетимиздиң сиясий ҳәм жәмийетлик турмысындағы әмелий қатнасы ҳаққында сөз етер екенбиз, әлбетте, мәлимлеме алыў еркинлигин тәмийинлемей, ғалаба хабар қуралларын адамлар өзиниң пикир ҳәм идеяларын, жүз берип атырған ўақыяларға өзлериниң мүнәсибетин ҳәм позициясын еркин билдиретуғын минберге ерисип болмайтуғынын жақсы билемиз.

Бәршеге мәлим, пуқаралардың мәлимлеме тараўындағы ҳуқық ҳәм еркинликлерин тәмийинлеў мәселеси инсанның мәлимлеме алыў, мәлимлемени ҳәм өзиниң жеке пикирин тарқатыў ҳуқықы ҳәм еркинлигин өзине жәмлеген болып, бул Өзбекстанда демократиялық жәмийет тийкарларын қурыўдың әҳмийетли шәрти, керек болса, тырнағы болып есапланады».

Ислам Кәримов

 

Архив

2017
Декабрь
ПнВтСрЧтПтСбВс
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031