Поиск

Авторизация



Опрос

Оцените мой сайт
 
Бас бет Шығармалар Аўдармалар __

__

Эрнест Хемингуэй

ҚАНХОРЛАР

гүрриң


Генридиң кишкене асханасының қапысы ашылып, еки адам кирип келди ҳәм олар столдың қасында отырды.

—Сиз не жейсиз?—деп сорады Джордж.

—Өзим де билмеймен,—деди биреўи.—ал, сен не Эл?

—Билмеймен,—деди Эл.—Нени аларымды билмеймен.

Көшени қараңҒылық қаплай баслады. Айнадан фонардың жақтысы көринди. Олар менюге үңилисти. Мүйеште отырҒан Ник Адамс оларҒа нәзер салды. Олар кирип келгенде Ник Джордж бенен гүрриңлесип турҒан еди.

—МаҒан алма соуслы шошқаның гөшин ҳәм езилген картошка алып келиң,—деди бириншиси.

 

 

—Шошқаның гөши еле таяр емес.

—Таяр болмаса не ушын жазасыз?!

—Бул түсликтиң менюи,—деп түсиндирди Джордж.

—Түслик алтыдан басланады.

Джордж дийўалдаҒы саатқа қарап қойды.

—Ал, ҳәзир саат бес.

—Саат бестен жигирма минут өтти,—деди екиншиси.—Ол жигирма минут алдыда.

—Саатыңның садаҒасы кетейин,—деди бириншиси.

—Жеўге таҒы не затыңыз бар?

—Ҳәр түрли сэндви÷лерди усыныс етемен,—деди Джордж.—ҚуўырылҒан гөшли мәйек, шошқа майы салынҒан қуўырылҒан баўыр, бифштекс.

—МаҒан ақ соуслы таўық санын, жасыл буршақ пенен езилген картошка алып келиң.

—Булар ҳәзир тайын емес.

—Бул қалай болҒаны?

—Бәрин қапылттыңыз Ғой?!

—Сур гөш салынҒан қуўырылҒан мәйекти, шошқа майы менен қуўырылҒан мәйек, баўырды алсаңыз болмай ма?

—Мейли маҒан гөш салынҒан мәйек бере Ғойың,—деди Эл деген биреўи.

Оның басында кишкене қазанҒа мегзес  бас кийим бар, қара пальтосының барлық сәдеплери толық илдирилген еди. Кишкене жумалақ жүзи сурланҒан, еринлерин қаттыҒа қымып алҒан. Ол қолына қолҒап кийген, мойнына жипек шарфы бар.

—Ал, маҒан шошқа майы салынып қуўырылҒан мәйек,—деди екиншиси.

Олардың бойлары бир-бирине теңлесиўге шамалас, жүзлери усамаҒан, ал, кийимлери бир қыйлы—екеўи де жүдә тар пальто кийген. Олар шыҒанақларын тик-турма столҒа тиреп, еңкейип отырыпты.

—Ишиўге не затыңыз бар?—деп сорады Эл.

—Лимонад, кофе, шипу÷ка.

—Мен ишиўге деп турман!

—Ҳаў, айттым-Ғо?

—Мәс етеме?—деди басқасы.

—Айтқандай, оны аты қандай?

—Сэммит.

—Сен қашанлардур бундай атты еситтиң бе?—деп сорады Эл.

—Яқ.

—Бул жердиң адамлары кешқурын не қылады?—деди Эл.

—Аўқатланады,—деди Макс.—Ҳәммеси усы жерге келеди ҳәм әжайып таҒамлар жейди.

—Туўры айттыңыз,—деди Джордж.

—Сениңше, мен таптым ба?—деди Эл.

—Дурыс.

—Ақыллы көринесең?

—Әлбетте.

—Өтирик сөйлейсең,—деди Макс.—Ол өтирик сөйледи-я, Эл?

—Ол ақ көкирек,—деди Эл. Ол Никке бурылып қарады. —Сениң атың ким?

—Ник Адамс.

—Бул да ақылҒа питип қалҒан,—деди Эл.

—Дурыс па, Макс?

—Бул қалада ҳәммеси сайланып алынҒандай,—деди Макс.

Джордж қуўырылҒан шошқа майы салынҒан мәйек пенен сур гөшли мәйекти еки тарелкаҒа салып әкелди. Кейин ол еки табақ қуўырылҒан картошканы столҒа қойды ҳәм асхананың айнасын бекитти.

—Сиз, не буйыртпа берип едиңиз?

—Умытып қалҒаның ба? ҚуўырылҒан гөшли мәйек.

—Қара, ол ақыллы емес пе?—деди Макс.

Ол тарелканы алдына тартты ҳәм екеўи де қолҒапларын шешпестен жей баслады. Джордж олардың қалай жеп атырҒанына қарап турды.

—Сен неге тигилип қалдың?—деп Макс ДжорджҒа бурылып қарады.

—Мәзи өзим.

—Ҳәй, неге тигилип қалҒаныңды айт?!

Джордж күлди.

—Неге күлесең?—деди Макс.—Күлкили ҳеш нәрсе жоқ, түсиндиң бе?

—Яқшы, қойдық.

—Еситтиң бе, Эл, ол бизиңше болыўҒа қайыл. Макс Элге қарады.—Шаққан-а?

—Оның басы ислейди,—деди Эл. Олар аўқатланыўын даўам етти.

—Анаўыңның аты ким?—деп Эл Макстан сорады.

—Ҳәй «ақылдың қалтасы»,—деп шақырды Макс.

—Қәне, анаў жораңның қасына бар.

—Не болып қалды?—деп сорады Ник.

—Ҳеш нәрсе.

—Қәне, қәне, қыймалда,—деди Эл. Ник орнынан турды.

—Не гәп?—деп сорады Джордж.

—Сениң жумысың болмасын,—деп жуўап берди Эл.—Асханаңызда ким бар?

—Негр.

—ТаҒы қандай негр?

—Аспаз.

—Берман шақыр.

—Не жумысың бар?

—Шақыр!

—Сиз қай жерге келгениңизди билесиз бе?

—Тәшўишленбей-ақ қой, билемиз,—деди Макс.

—Бизлер ақмаққа усаймыз ба?

—Гәплериңди еситип соҒан усатқан Ғо?—деди Эл.

—Бул балалар ушын ўақтыңды сарплап не қыласаң?

—Ҳәй, сен?—деди ол ДжорджҒа.—Негрди шақыр. Тез.

—Неге керек болып қалды?

—Ҳеш нәрсеге. Мийиңди ислет «ақыл қалта».

—Бизге негрден не керек болыўы мүмкин? Джордж асхананың айнасын ашты.

—Сэм,—деп шақырды ол.—Бир минутқа берман кел.

Асхананың қапысы ашылды да, негр кирип келди.

—Не болып қалды?—деп сорады ол.

ОтырҒанлар оҒан бастан аяқ нәзер салды. ОҒан:

—Болады тәшқара, усы жерде тур,—деди Эл.

Ол фартугин сыйпап, стол дөгерегиндеги таныс емес адамларҒа қарап қойды.

—Тыңлайман, сэр. Эл отырҒыштан түсти.

—Мен мына екеўи менен асханаҒа бараман,—деди ол.

—Асханаңа кет, тәшқара. Сен де бар, «ақыл қалта». Ник пенен аспазды алдына салып, Эл асханаҒа кетти. Қапы жабылды.

Макс орнында ДжорджҒа бетпе-бет отырып қалды. Ол ДжорджҒа емес, ал, қарсысындаҒы айнаҒа қарар еди. Бул жер алдын салон болҒан.

—Ал-л,—деди Макс айнаҒа қарап.—Сен неге үндемейсең «ақыл қалта»?

—Неге бүйтип отырсыз?

—Еситтиң бе, Эл?—деп қышқырды Макс.

—Ол буларды не ушын ислеп атырҒанлыҒымызды билгиси келеди екен.

—Сен неге оҒан айтпайсаң?—деген Элдиң даўысы асханадан еситилди.

—Өзиң қалай ойлайсаң?

—Билмеймен.

—Сонда да.

Сөйлесип атырып Макс бирдейине айнадан нәзерин алмады.

—Биле алмай турҒаным.

—Еситтиң бе,Эл?—Ол не болып атырҒанын болжай алмай тур.

—Бақырма, онысыз да еситип атырман.

Ол асханадаҒы аўқат беретуҒын айнаның қақпаҒын көтерди ҳәм томат соуслы шийшени тиреп қойды.

—Ҳәй, Джордж! ОңҒа қарай азырақ жылыс.—Ал, сен Макс, азырақ шетке.

Ол сүўретке түсирер алдындаҒы фотографтай, оларды орны-орнына қойды.

—Ал, сайра «ақыл қалта»,—деди Макс.—Сениңше, бизлер не ислемекшимиз?

Джордж үндемеди.

—Онда мен айтаман: Биз бир шведти өлтириўимиз керек. Оле Андресон деген собылық шведти таныйсаң ба?

—Аўа.

—Ол ҳәр күни кеште усы жерде түслене ме?

—Анда-санда.

—Саррас саат алтыда келеди Ғой?

—КелеҒойҒан жаҒдайда.

—Солай де, буның ҳәммесин бизлер билемиз,—деди Макс.

—Басқа темада сөйлесейик. Кинода боласаң ба?

—Арасында.

—Сен тез-тез барып турыўың керек. Кино тап саҒан усаҒанларҒа керек.

—Сиз не ушын Оле Андресонды өлтирежақсыз? Ол сизлерге не қылды?

—Ҳәзирше ҳеш нәрсе қылмады. Ол бизлерди улыўма көрген емес.

—Және ол өмиринде бизлерди мәрте көреди,—деп қосып қойды Эл асханадан.

—Не ушын оны өлтириўиңиз керек?—деп сорады Джордж.

—Бир танысымыз бизлерден өтиниш етти. Тек дослыҒымыздың ҳүрмети ушын түсиндиң бе?

—Аўзыңа қум,—деди Эл асханадан.—Сен жүдә көп былшылдап кеттиң.

—Мен сәўбетлесимниң кейпиятын көтериўим керек. Дурыспа «ақыл қалта»?

—Аўзыңа қум,—деп тәкирарлады Эл—өзимиз көтеремиз.

Монастр мектебинде бирге оқыҒан класлардай Ник пенен аспаздың аяқ-қоллары байланып, қатар жатыр.

—Ал, сен монастр мектебинде болдың ба?

—Мүмкин болҒан шыҒарман.

Джордж саатына қарап қойды.

—Егер, биреў келсе, аспаз кетип қалды, дейсең, қыстастыра берсе, асханаҒа барып өзиң-ақ бир нәрсе таярлап бересең, түсиндиң бе? Сен «ақыл қалта»саң-Ғо!

—Түсиникли,—деди Джордж.—Ал, кейин сиз бизлерди не қыласыз?

—ЖаҒдайҒа қарап көремиз, алдын ала бир нәрсе деў қыйын.

Джордж таҒы саатына қарады. Саат алтыдан он бес минут өткен. Кафе есиги ашылды.

Вагон проводниги (жол сериги) кирип келди.

—Аман-саў отырсыз ба?—деди ол.—Аўқатланайын деп едим.

—Сэм кетип қалды,—деди Джордж.—Ярым сааттан келеди.

—Яқшы, мен басқа жерге бараман,—деди вагон проводниги.

Джордж таҒы саатына қарады. Саат алтыдан жигирма минут өтти.

—Зор екенсең,—деди Макс.

—Бир сөз бенен айтқанда «ақылдың қалтасы».

—Мийиң, шашыратып жиберетуҒынымды билип тур-әә!—деди Эл асхана беттен.

—Яқ,—деди Макс.—Бул олай емес. Бир нәўе тәўирлеў-Ғо. МаҒан мақул болып киятыр.

Жетиге бес минут қалҒанда Джордж «ол енди келмейди» деди.

Сол ўақытта кафеге таҒы еки адам келди. Биреўи сэндви÷ алып кетиў ушын келген. Джордж асханаҒа мәйекти шошқа майы менен қосып қуўырыўҒа кетти.

Асханада ол Элди көрди: бас кийимин азмаз желке бетке ысырып, айна алдында табуреткада отыр, түтеси кесилген мылтыҒының ушы айнадан шыҒып тур.

Ник пенен аспаздың жаўырыны-жаўырнына тийип жатыр. Екеўиниң де аўзына сүлги тыҒылҒан.

Джордж сэндви÷ти таярлап, пергаментли қаҒазҒа орап, пакетке салды ҳәм асханадан шықты.

Қарыйдар ақшасын төлеп, шыҒып кетти.

—Неге ол «ақыл қалта» емес, барлыҒы қолынан келеди?—деди Макс.

—Үйлене Ғойсаң келиншегиң хожалықшыл байдан жалшып қалады.

—Мүмкин,—деди Джордж.—Ал, сизиң достыңыз Оле Андресон енди келмейди.

—Және бес минут күтемиз,—деди Макс.

Макс биресе айна, биресе саатқа қарап отыр. Сааттың тиллери жетини көрсетти, кейин таҒы бес минут өтти.

—Қайттық, Эл,—деди Макс,—күткеннен пайда жоқ. Ол енди келмейди.

—ТаҒы бес минут күтейик,—деп жуўап қайтарды Эл.

Усы бес минут ишинде және бир адам келди, Джордж аспаздың аўырып кеткенин айтты.

—Басқа аспаз неге жалламайсыз? Киши асхана ма, өзи бул!—деп шыҒып кетти.

—Кетейик, Эл,—деди Макс.

—Негр менен мына екеўин не қыламыз?

—Зыяны жоқ қалаберсин.

—Зыяны жоқ деп ойлайсаң ба?

—Әлбетте, басқа не ислейсең?!

—Бул маҒан жаҒыңқырамай тур,—деди Эл. Патас жумыс, ал, сен болсаң ҳәдден тыс былшылдаңқырап кеттиң.

—Ҳеш гәп. Азырақ кеўил көтериў де керек-Ғой,—деди Макс.

—Бәрибир сен көбирек сайрап кеттиң,—деди Эл.

Ол асханадан шықты. Шонтық мылтыҒын тар пальтосының ишине аңсат Ғана жайҒастырды ҳәм қолҒаплы қолы менен сәдеплерин илдирди.

—Хош бол, онда «ақыллы адам»,—деди ол ДжорджҒа.

—Талабың оңлы болып кетеди!

—Дурыс нәрсе, дурыс болады,—деди Макс.—Сен ат шабысында қатнасып көриўиң керек.

Олар көшеге шықты. Джордж айнадан олардың фонар жақтысының көлеңкесинен айланҒанын көрди. Олар өзлериниң абтяшкалы қара костюм ҳәм пальтолары менен эстрада жулдызларына усап кетеди.

Джордж асханаҒа кирип, Ник пенен аспаздың аяқ-қолын шешти. —Болды, бул бәринен өтип кетти,—деди Сэм.

—Керегинен де зыят,—деп Ник орнынан турды. Оның аўзына алдын ҳеш ким сүлги тыққан жоқ еди.

—Тыңла,—деди ол.—Бул ақмақшылықтан басқа ҳеш нәрсе емес.

Ол өзине болып өткен ўақыя ҳеш қандай тәсир етпегендей көрсетти.

—Олар Оле Андресонды өлтирмекши екен,—деди Джордж.—АўқатланыўҒа келгенде атпақшы болыпты.

—Оле Андресонды?!

—Аўа.

Негр бас бармақлары менен еки езиўин сүртип көрди.

—Олар кетти ме?—деп сорады ол.

—Аўа,—деди Джордж.—Кетти.

—Бул унақырамай тур,—деди қара денели.—Дым Ғана унамады.

—Тыңла!—деди Джордж Никке.—Сен Оле АндресонҒа барып қулақ-қаҒыс етпейсең бе?

—Яқшы.

—Әбзели, бундай иске араласпаҒан мақул,—деди Сэм.—Шетиректе турҒан жақсы.

—Жақпаса бармай-ақ қой,—деди Джордж.

—ТаҒы айтаман; шетиректе турҒан жақсы.

—Бараман,—деди Ник ДжорджҒа.—Ол қай жерде турады?

Аспаз бурылып:

—«Балалардан сорап көр»—деди.

—Ол кирейшилер туратуҒын «Гирш» деген жерде турады,—деди Джордж Никке.

—Ал, онда, мен кеттим.

Көшдеги ярым шеңбер нурлы фонардың жақтысы сып-сыйдам терек шақаларына түсип тур.

Ник трамвайдың жолын кесип өтти ҳәм келеси фонарҒа жетип, кишкене көшеге бурылды. БурылҒан көшениң ... туратуҒын еди. Ник көтерилип қоңыраўды басты. Есикти бир ҳаял ашты.

—Бул жерде Оле Адресон жасай ма?

—Сиз оҒан келдиңиз бе?

—Аўа, ол үйде ме?

Ник ҳаялдың изинен текшеден минди де узын дәлиздиң төр бетине барды. Ҳаял қапыны қақты.

—Ким бул?

—Сизди сорап келди, мистер Андресон,—деди ҳаял.

—Мен—Ник Адамспан.

—Кире бериң.

Ник қапыны ысырды ҳәм бөлмеге кирди. Оле Андресон кийимшең кроватта жатыр. Бир гезлери аўыр салмақта боксшы болҒан Олеге кроват жүдә кишкентай еди. Басына еки көпшик дастанып жатыр. Ол Никке нәзерин де салмады.

—Не жумысың бар?—деп сорады ол.

—Мен Генридиң кишкене асханасында болдым,—деди Ник.—Еки адам келип аспаз бенен мени байлап таслады, соң сизди өлтириў ушын келгенлигин айтты. Өзине бул гәпи пәмсизликтей түйилди.

—Олар бизлерди асханаҒа мәжбүрлеп апарды,—деп даўам етти Ник.—Сиз түсликке келгениңизде олар сизди атып өлтирежақ еди.

Оле Андресон дийўалҒа тигилип жата берди.

—Джордж мени, сизди ескертип қойыў ушын жиберди.

—Бәрибир, енди ҳеш нәрсе ислей алмаймыз,—деди Оле Андресон.

—Қәлесеңиз, мен сизге олардың бет-әлпети қандай екенлигин айтып берейин.

—Мен олардың қандай екенлигин билгим келмейди,—деди Оле Андресон.—Ол дийўалҒа тигилип қалды:

—Ескерткениңиз ушын тәңир жарылқасын.

—Арзымайды.

Ник төсекте жатырҒан узын бойлы адамҒа қарап турды.

—Бәлким полицияҒа айтыў керек шыҒар?

—Яқ,—деди Оле Андресон.—Бәрибир пайдасы жоқ.

—Мениң қандай жәрдемим тийиўи мүмкин, мен таярман.

—Яқ, енди ҳеш нәрсе ислей алмайсаң.

—Мүмкин, бул қуры ҳәзил шыҒар?

—Яқ, бул қуры ҳәзил емес.

Оле Андресон жамбасына аўдарылып жатты.

—Мен сондай аўҳалҒа түстим,—деди ол дийўалҒа қарап,—ҳеш өзимди-өзим қолҒа...

—Сиз қаладан кетип қалың.

—Яқ,—деди Оле Андресон.—Мен олардан қашып жүриўден шаршадым. Ол дийўалҒа бираз тигилип жатты.—Енди ҳеш нәрсе ислеп болмайды.

—Дым итималы жоқ па?

—Яқ, енди кешиктик?—деди ол исенимсиз түрде.—Ҳеш нәрсе ислей алмаймыз. Мен ҳәзир азмаз жатаман, соң өзимди қолҒа алып шыҒаман.

—Онда мен Джордж бетке қайтаман,—деди Ник.

—Хош бол,—деди Оле Андресон.—Ол Никке қаран жоқ.—Келгениң ушын рахмет!

Ник шыҒып кетти. Қапыны жаўып атырып, ол Оле Андресонның кийинип, кроватта дийўалҒа қарап жатырҒанын көрди.

—Мине, азаннан баслап бөлмеден шықпай отырады,—деди ҳаял ол төменге түсип киятырҒан пайытта.—Аўырып қалама, деп қорқаман. Мен оҒан «Мистер Андресон, көшеде азмаз айланып келсеңиз, күн сондай жақсы» деймен. Ал, ол өжетленип жата береди. Аўырып қалҒан. Әттең, жақсы адам-дә!.. Билесизбе, ол боксшы болҒан.

—Билемен.

—Тек Ғана бетине қарасаң билесең,—деди ҳаял.—Олар қапының қасында турып гүрриңлести.

—Қандай, жақсы адам.

—Хош болың, миссис Гирш,—деди Ник.

—Мен миссис Гирш емеспен,—деди ҳаял.—Миссис Гирш—бул үйдиң бийкеси. Мен тек бул үйдиң хызметкеримен. Мениң атым миссис Белл.

—Хош болың, миссис Белл,—деди Ник.

—Хош болың,—деди ҳаял.

Ник қараңҒы көше менен мүйештеги фонарҒа жеткен соң бурылып, трамвайдың жолын кесип өтип, кишкене асханаҒа қарай бурылды.

Джордж тик турма столдың қасында тур екен.

—Олени көрдиң бе?

—Аўа,—деди Ник.—Ол өзиниң бөлмесинде жатыр, сыртқа шыққысы келмейди.

Никтиң даўысын еситип аспаз да асхананың есигинен басын көрсетти.

—Бул ҳаққында еситким де келмейди,—деп ол қапыны жапты.

—Сен оҒан бәрин айттың ба?

—Әлбетте, өзи де барлыҒын биледи екен.

—Сонда оның ойында не бар екен?

—Ҳеш нәрсе.

—ЖаңаҒылар оны өлтиреди.

—Мүмкин, өлтиретуҒын шыҒар. Ол ×икагодаҒы қандай да бир ўақыяҒа араласып қалҒан болыўы мүмкин,—деди Ник.

—Иплас жумыс.

—Аўа, жаман ис,—деди Ник.

Олар тым-тырыс қалды. Джордж сүлгисин алды да, тик турма столды сыпыра баслады.

—Сениңше, ол не ислеген болыўы мүмкин?—деди Ник.

—Қандай да бир келисимди бузҒан шыҒар. Буның ушын олардың шәртинде өлтиреди.

—Мен бул қаладан кетемен,—деди Ник.

—Аўа,—деп мақуллады. Джордж.

—Бул жерден кеткен мақул. Көз алдымнан бөлмесинде оның тәҒдириниң шешилгенин билген ҳалда үмитсизлик пенен жатырҒаны кетпейди. Ҳәттеки, буны ойлаўдың өзи қорқынышлы.

—Ал, сен ойлама, умыт,—деди Джордж.

Комментарии 

 
#1 Decipticon 30.03.2013 07:55
манекен!тренаже р максим goreview кожаная куртка двусторонняя
 

«Бүгин биз демократиялық процесслерди тереңлестириў, халықтың сиясий белсиндилигин арттырыў, пуқаралардың мәмлекетимиздиң сиясий ҳәм жәмийетлик турмысындағы әмелий қатнасы ҳаққында сөз етер екенбиз, әлбетте, мәлимлеме алыў еркинлигин тәмийинлемей, ғалаба хабар қуралларын адамлар өзиниң пикир ҳәм идеяларын, жүз берип атырған ўақыяларға өзлериниң мүнәсибетин ҳәм позициясын еркин билдиретуғын минберге ерисип болмайтуғынын жақсы билемиз.

Бәршеге мәлим, пуқаралардың мәлимлеме тараўындағы ҳуқық ҳәм еркинликлерин тәмийинлеў мәселеси инсанның мәлимлеме алыў, мәлимлемени ҳәм өзиниң жеке пикирин тарқатыў ҳуқықы ҳәм еркинлигин өзине жәмлеген болып, бул Өзбекстанда демократиялық жәмийет тийкарларын қурыўдың әҳмийетли шәрти, керек болса, тырнағы болып есапланады».

Ислам Кәримов

 

Архив

2017
Октябрь
ПнВтСрЧтПтСбВс
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031