Поиск

Авторизация



Опрос

Оцените мой сайт
 
Бас бет Шығармалар Проза КӘРАМАТЛЫ ЕСИК

КӘРАМАТЛЫ ЕСИК

(гүрриң)

Жүзлери солғын, аяқ басыўлары ҳәлсиз бир жигит үйдиң есигиниң алдына келип иркилди. Есикти ашып ишкериге кирейин десе, қандай да бир күш тосқынлық етер еди. Өзиниң туўылып өскен үйиниң есигин ашыўына төмендеги өзи менен болып өткен мына ҳәдийселер кесент етип, теңдей табаны тартпай қалды.

...Үлкен үмитлер менен Нөкиске оқыўға түскен Нурылла жатақханаға орналасып, китапханадан китап алып түнлери көзлерине уйқы уялағанына қарамастан «сыпыртып» оқый берди. Буннан тысқары ол спорт пенен шуғылланып, жарысларда жақсы нәтийжелерге ерисе баслады. Оның менен бирге жатақханада өзи менен теңлес Муўса ҳәм Бек исмли еки бала жасайды. Бул екеўи көбинесе көше адамларындай түнлери көше гезер еди. Екеўиниң де бойлары бир-бирине теңлес, бирақ жүзлери усамаған.

Ал, кийимлери болса бирдей, тар кийинип жүреди. Ҳәр дайым екеўлеп Нурылланы қоймайды, жумсаҒаны-жумсаҒан. Нурылла жүдә күшли болҒаны менен ақ көкирек. Ҳақыйқый батыр, аңқаў ергөдектиң өзи. АзҒана жыллы сөзге дәрҳал ерип кететуҒынлардан.

Бир күни кешқурын Муўса:—Нурик, жүр бизлер менен. Мийиңди азҒана дем алдырып қайтасаң. Көп китап оқый берип, мийиң де суў болып кеткен шыҒар. Буннан тысқары сен спортшысаң, сениң менен жүрсек ҳеш нәрседен қорқпаймыз.

—Жүре Ғой,—деди Бек үстине француз әтирин сеўип атырып.

—Қай жерге барамыз,—деп сорады Нурылла кийинип атырып.

—БарҒан соң билесең, ҳәзирше сыр.

Олар бөлмесин қулплап сыртқа шықты. Көшеге қараңҒылық түскен еди. Бурынлары кешлетип жүрип үйренип қалҒан Муўса менен Бектиң қолларында бир-бирден фонар бар. Еки-үг көшеден өтип Бек тоқтады.

—Келдик. ШиферланҒан ана жайда жасайды. Ҳәзир алып шыҒаман,—деп жуўырып кетти. Нурылла менен Бектиң күтип турҒан жериндеги үйде лицейдеги муҒаллими Гүлжәҳән жасайтуҒын еди. Ол өзиниң ойынша «әжайып тил муҒаллими». Бир сапары ана тили сабаҒында муҒаллим:—сөзлердиң орын тәртиби алмасыўы инфляция деп аталады,—деп лекция оқый баслады. Сол пайыт Нурылла қолын көтерип инфляция емес инверсия деп өзгерис киритти. Бул сабақ пайытында қара сумкасынан ақша шыҒарып ҳәр дайым санап отыратуҒын муҒаллимге унамады. Соннан баслап Нурылла оның жети жини болып қалды. Нурылланы үйиниң алдында көрип оҒан сылтаў таўылды. Ертеңине лицей директорына:—мына бала үйиңди тонайын деп жүр деген бәне менен Нурылланы оқыўдан қуўдырыўҒа ҳәрекет етти. Руўхый азапланыў, наҳақ қорланыў Нурылланың жанына қатты батып, үш-төрт күнниң ишинде запырандай болып сарҒайып кетти. Ақыры болмаҒан соң, аўылына қайтыўҒа бел байлады. Нөкис—Бозатаў жөнелисли автобусында отырып бөлмелес дослары Бек ҳәм Муўсаны ойлады. «Олар неге мени өлердей жек көретуҒын муҒаллимниң үйиниң алдына таслап кетти! Шынында да дос па олар?

Автобус Қазанкеткенге жетип келгенинде де Нурылланың көзине ҳеш нәрсе көринбеди. Ақыл-ойы, тек өзин усы аўҳалҒа салҒанларда.

Мушларын қатты түйип, үйине қарай әсте-ақырынлық пенен жүре баслады. Үйине жақынлаҒан жерде аспанда интизамлы жипке дизилгендей болып ушып баратырҒан тырналарды көрип автобуста жаңлаҒан қосықты ыңылдап айта баслады.

Сиздей менде, ата-журттан безигип,

Неге кете алмайман айтың тырналар,—деп кирпигине илинген бир тамшы жасын сыпырып, есикти әсте қаҒа баслады. Ишкериден—кире бериң, кире бер,—деген Нурылланың биринши топар майып атасының мийримли даўысы еситилди.

Ол оң аяғы менен босағадан атлады...

«Бүгин биз демократиялық процесслерди тереңлестириў, халықтың сиясий белсиндилигин арттырыў, пуқаралардың мәмлекетимиздиң сиясий ҳәм жәмийетлик турмысындағы әмелий қатнасы ҳаққында сөз етер екенбиз, әлбетте, мәлимлеме алыў еркинлигин тәмийинлемей, ғалаба хабар қуралларын адамлар өзиниң пикир ҳәм идеяларын, жүз берип атырған ўақыяларға өзлериниң мүнәсибетин ҳәм позициясын еркин билдиретуғын минберге ерисип болмайтуғынын жақсы билемиз.

Бәршеге мәлим, пуқаралардың мәлимлеме тараўындағы ҳуқық ҳәм еркинликлерин тәмийинлеў мәселеси инсанның мәлимлеме алыў, мәлимлемени ҳәм өзиниң жеке пикирин тарқатыў ҳуқықы ҳәм еркинлигин өзине жәмлеген болып, бул Өзбекстанда демократиялық жәмийет тийкарларын қурыўдың әҳмийетли шәрти, керек болса, тырнағы болып есапланады».

Ислам Кәримов

 

Архив

2017
Октябрь
ПнВтСрЧтПтСбВс
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031